Olietanker vat vlam na mijn in de Straat van Hormuz

Een olietanker is in brand gevlogen in de Straat van Hormuz. Dat gebeurde na naar verluidt op een mijn te zijn gelopen, meldt Irans Revolutionaire Garde. Olie die in het water lekte, veroorzaakte branden op het wateroppervlak. Onder welke vlag het schip voer, is nog onduidelijk. Wat er met de bemanning is gebeurd en wie verantwoordelijk is, is niet bevestigd.

De Straat van Hormuz is de nauwe zeeroute tussen Iran en Oman. Het grootste deel van de olie-export uit de Golfstaten vaart erlangs. Een incident daarmee raakt de scheepvaart zelf, maar ook de stemming op de wereldwijde oliemarkt en daarmee wat huishoudens in Zweden aan energie betalen.

De spanningen rond de Straat van Hormuz lopen al langer op. Iran en de Verenigde Staten liggen al maanden overhoop over de controle over de doorvaart. De regio kent sindsdien met enige regelmaat incidenten met tankers, van beschietingen tot vermeende sabotage. Welke partij achter dit specifieke incident zit, en of het werkelijk om een mijn ging, is niet onafhankelijk vastgesteld. Dat blijft zo zolang alleen Irans eigen Revolutionaire Garde met beelden en een verklaring komt.

Dit incident staat niet op zichzelf. Het Britse maritieme veiligheidsorgaan UKMTO volgt de scheepvaart in de regio en geeft waarschuwingen af aan reders. UKMTO meldde dat er in oktober tot dan toe al negen aanvallen op tankers in de Straat van Hormuz waren geregistreerd. Dat is ongeveer de helft van het totaal van heel september voor zowel de Straat als de Golf samen. Dat wijst op een toenemend aantal incidenten in de regio, los van de vraag of dit specifieke geval door een mijn, een aanval of iets anders is veroorzaakt.

Iran claimde eerder dat de Straat van Hormuz volledig gesloten en onder Iraanse controle zou zijn. Het Amerikaanse legercommando CENTCOM, dat de Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten aanstuurt, noemde die uitspraak onjuist. CENTCOM stelde dat er op dat moment nog altijd 20 miljoen vaten ruwe olie via de doorvaart werden vervoerd. Voor wie de energierekening in Zweden volgt, betekent die tegenspraak vooral dat de doorvoer van olie vooralsnog grotendeels doorgaat, ook al laait de onrust in en rond de Straat op.

Juist omdat de Straat van Hormuz zo’n groot deel van de wereldwijde olietransporten verwerkt, kan elk nieuw incident daar de olieprijs beïnvloeden. Dat geldt ook als de doorvaart zelf niet wordt afgesloten. Een hogere olieprijs werkt met vertraging door in de pomp- en stookkosten, ook voor wie in Zweden woont, juist nu de stookperiode weer begint. Vooralsnog ontbreekt een officiële bevestiging van dit specifieke incident door een publieke instantie als UKMTO of CENTCOM. De informatie komt tot nu toe alleen van Irans Revolutionaire Garde.

Reders en verzekeraars die schepen door de Straat van Hormuz laten varen, houden zulke waarschuwingen van UKMTO nauwlettend bij. Ze wegen mee in de route en de verzekeringspremie van een schip. Een hogere premie of een omweg om de Straat te vermijden werkt op zijn beurt ook weer door in de olieprijs. Die prijs bepaalt uiteindelijk wat er bij de pomp of de ketel in Zweden wordt betaald. Voorlopig is er geen aanwijzing dat rederijen de route massaal mijden.