Thand Ringqvist krijgt nieuw sonderingsopdracht, sluit samenwerking rechts uit

Talman Andreas Norlén heeft Centerpartiet-leider Elisabeth Thand Ringqvist maandag 19 oktober 2026 een nieuw sonderingsopdracht gegeven, meldt de Riksdag. Zij moet onderzoeken of er voorwaarden zijn voor een kabinet dat de Riksdag kan gedogen, en moet op 26 oktober terugrapporteren. De talman leidt na verkiezingen van Zweden de formatiegesprekken. Hij wijst daarbij steeds opnieuw een politicus aan om de mogelijkheden te onderzoeken, een zogeheten sonderingsopdracht. Lukt dat niet, dan volgt een nieuwe opdracht aan een andere partijleider. Uiteindelijk draagt de talman een premierskandidaat voor aan de Riksdag, die daarover stemt. Thand Ringqvist onderzoekt nu of een centrumkabinet van de Sociaaldemocraten, de Groenen, het Centerpartiet, de Christendemocraten en de Liberalen haalbaar is. Kandidaat-premier daarvoor is S-leider Magdalena Andersson. Zij zegt met alle partijleiders te willen praten.

Dat gesprek met alle partijen gaat niet gepaard met een opening naar samenwerking. Thand Ringqvist sluit voor haar opdracht samenwerking met de rechtse partijen Moderaten (M, de grootste partij van de demissionaire Tidö-coalitie) en SD uit. Ze bevestigt ook dat een akkoord met Vänsterpartiet (V, de linkse oppositiepartij) geen optie is. Op een vraag of zij toch toenadering zoekt tot rechts, antwoordt zij ontkennend. Zij zegt zich alleen te richten op het centrumalternatief met Andersson als premierskandidaat. Daarmee wijst ze ook de uitnodiging van SD-leider Jimmie Åkesson af. Hij had haar eerder gevraagd zonder voorwaarden vooraf te praten over de parlementaire situatie. Ook het Centerpartiet zelf houdt vast aan zijn eigen rode lijn tegen samenwerking met een kabinet waarin SD zit, zei partijsecretaris Hannes Hervieu eerder. Volgens hem bepaalt Åkesson de koers van de Tidö-samenwerking, niet premier Ulf Kristersson van de Moderaten. Daarom werkt C niet met SD samen, zegt Hervieu.

Thand Ringqvist zegt dat haar ambitie is bij te dragen aan een oplossing voor de regeringskwestie. Ze wil niet zelf premier worden. Zij noemt de vele politieke blokkades in de Riksdag een complicerende factor. Ze ziet Andersson als de voor de hand liggende kandidaat-premier bij een centrumkabinet.

De nieuwe opdracht volgt op een mislukte poging van Andersson zelf om een kabinet te vormen. Zij meldde de talman dat de voorwaarden voor een door het parlement te gedogen kabinet ontbreken. Het Centerpartiet had daarvoor al zelf gezocht naar een centrumkabinet met de Sociaaldemocraten, de Groenen, de Liberalen en de Christendemocraten. Dat zou een kabinet zijn geweest zonder SD en zonder Vänsterpartiet.

Voor Nederlanders en Belgen in Zweden verandert er zolang er geen nieuw kabinet staat niets aan lopend beleid. De huidige demissionaire Tidö-coalitie van Moderaten, SD, Kristdemocraten en Liberalen bestuurt het land tot een nieuw kabinet aantreedt, en belasting, zorg en verblijfsregels wijzigen niet door deze sonderingsopdracht op zich. Thand Ringqvists terugrapportage op 26 oktober aan de talman bepaalt het vervolg. Pas dan wordt duidelijk of het centrumkabinet onder Andersson dichterbij komt of de formatie vastloopt.