Twee leerlingen Sigtunaskolan in voorlopige hechtenis, geheim strafboekje ontdekt

Een rechtbank in Zweden besloot zondag twee van de drie aangehouden leerlingen van kostschool Sigtunaskolan Humanistiska Läroverket (SSHL) in voorlopige hechtenis te houden. Het gaat om twee leerlingen van rond de 18 jaar. Zij worden verdacht van onder meer grove mishandeling, grof seksueel ofredande en wederrechtelijke dwang. Bij één van hen komt daar ook een verdenking van onwettige bedreiging bij. De derde aangehouden leerling werd niet in hechtenis genomen. De rechtbank hanteert daarbij het zwaarste verdenkingsniveau dat Zweden kent bij een voorlopige hechtenis. De verdenking berust op aannemelijke gronden: een lagere drempel geeft alleen uitstel, niet vrijlating.

De hechtenishoorzitting vond plaats op 11 oktober bij de rechtbank van Stockholm. Die rechtbank trad in deze zaak op namens de rechtbank van Attunda, onder zaaknummer B13981-26. Aanklager Lisa dos Santos van het Zweedse openbaar ministerie (Åklagarmyndigheten) had voor alle drie leerlingen voorlopige hechtenis gevorderd. De aanklager moest uiterlijk 11 oktober een besluit nemen over de hechtenis van de drie leerlingen. Het onderzoek zat op dat moment in een intensieve fase, met meerdere verhoren achter elkaar. In Zweden gaat aan zo’n hechtenisbeslissing altijd eerst een aanhouding door de politie vooraf. Daarna moet de aanklager binnen een wettelijke termijn aan de rechter vragen om de verdachte langer vast te houden. Stemt de rechter daarmee in, zoals nu voor twee van de drie leerlingen, dan kan het onderzoek van de aanklager maanden duren. Beide verdachten blijven dan in voorarrest.

De drie werden, meldt de aanklager, aangehouden na een politie-inval op het terrein van Sigtunaskolan. Dat gebeurde op verdenking van zware zeden- en geweldsdelicten tijdens een ontgroeningsritueel tegen jongere leerlingen. Sigtunaskolan is een kostschool in het stadje Sigtuna, niet ver van Stockholm. Leerlingen wonen er ook tijdens het schooljaar: de school is er tegelijk hun huis. SSHL geldt in Zweden als een van de bekendere kostscholen van het land. Er wonen leerlingen uit heel Zweden, en ook leerlingen van buiten het land. De school combineert het gewone middelbare onderwijs met het dagelijks samenleven van jongere en oudere leerlingen op één terrein.

De aanklager meldt verder dat op de school een geheim regelboekje in beslag is genomen. Dat boekje gaf oudere leerlingen het recht om jongere leerlingen te bestraffen. Volgens dos Santos zorgen de oudere leerlingen er zelf bewust voor dat dit systeem onofficieel en verborgen blijft voor volwassenen op school. De bestraffingen die in het boekje staan, kunnen naar haar mening op zichzelf al strafbare feiten zijn.

Advocaat Hanna Lindblom, die een van de aangehouden leerlingen bijstaat, noemt de cultuur op de kostschool toxisch. Volgens haar heeft de school eerder al problematisch gedrag gezien, maar niet ingegrepen. Daardoor moeten de aangehouden leerlingen volgens haar zelf ook als slachtoffer worden gezien. De aanklager verwerpt die kwalificatie en noemt het een zaak voor de rechter, niet voor het onderzoek zelf.

De twee leerlingen die nu in voorlopige hechtenis zitten, blijven vast. Het onderzoek van de aanklager naar het ontgroeningsritueel en het regelboekje loopt ondertussen door. De derde aangehouden leerling werd, zoals de rechtbank zondag besloot, niet in hechtenis genomen.