Centerpartiet intern verdeeld, nu Thand Ringqvist pakketten van S en M beoordeelt

Centerpartiet-leider Elisabeth Thand Ringqvist worstelt met interne verdeeldheid over welke kant haar partij op moet. Partijbronnen zeggen dat een regering van de Sociaaldemocraten (S) zonder ministers van het linkse Vänsterpartiet (V) nu de meeste steun heeft binnen Centerpartiet (C). Die optie geldt als het minst omstreden, terwijl het betrekken van Vänsterpartiet tot onvrede kan leiden. Thand Ringqvist zegt zelf dat haar focus ligt op een kabinet dat kan hervormen en de invloed van extremisme kan beperken. Zweedse media melden daarnaast dat er binnen de partij een discussie over verraad losbarst, ongeacht welke kant Thand Ringqvist uiteindelijk kiest.

Centerpartiet is in Zweden een liberale middenpartij. Ze speelt in deze regeringsvorming een sleutelrol. Geen van de twee traditionele blokken heeft na de verkiezingen op eigen kracht een meerderheid in de Rijksdag, het Zweedse parlement. Daardoor kan de keuze van een kleinere partij als Centerpartiet de doorslag geven. Zowel de Sociaaldemocraten als de Moderaten proberen daarom al weken Centerpartiet aan hun kant te krijgen.

Die verdeeldheid komt net nu de knoop moet worden doorgehakt. Na het verstrijken van een deadline op vrijdag 13 november om 17.00 uur heeft Thand Ringqvist de totalpaketten ontvangen van zowel S-leider Magdalena Andersson als M-leider Ulf Kristersson van de Moderaten (M). Kristersson biedt daarbij een centrumrechtse regering aan van M, C, de Christendemocraten (KD) en de Liberalen (L). Thand Ringqvist zegt de voorstellen nu grondig te laten doorlichten in de interne besluitvormingsprocessen van haar partij. Zo’n totalpaket is in de Zweedse regeringsvorming een alomvattend voorstel. Een partij bundelt erin haar politieke agenda, de garanties voor parlementaire steun en de manier waarop ze extreme partijen buiten de deur houdt. Zo kan een potentiële coalitiepartner in één keer zien wat er op tafel ligt.

Centerpartiet stelde aan beide blokken vooraf een voorwaarde. Elk pakket moest aangeven hoe de betreffende partij denkt de rechts-populistische Zweden-Democraten (SD), respectievelijk Vänsterpartiet, buiten een regering te houden. Het was Centerpartiet zelf dat eerder op vrijdag van S en M een compleet totalpaket eiste voordat het verder zou onderhandelen. Dat pakket moest bestaan uit een politieke agenda, een strategie voor parlementaire steun en plannen om de invloed van extreemrechts te beperken. Beide partijleiders kondigden toen aan nog dezelfde dag met een reactie te komen.

Aan de rood-groene kant speelt nog een complicerende factor. Vänsterpartiet houdt vast aan de eis van ministersposten bij een eventuele S-regering. Centerpartiet stelde Vänsterpartiet op 12 november een ultimatum om die eis vóór de volgende dag 17.00 uur te laten vallen. Thand Ringqvist antwoordde op X dat Vänsterpartiet terug moet komen aan de onderhandelingstafel en van het ultimatum af moet zien. Commentatoren wijzen erop dat Andersson door die eis geen volledig gesteund totalpaket van de rood-groene kant kan presenteren. Dat compliceert de coalitievorming.

Voor Nederlanders en Belgen die in Zweden wonen verandert er voorlopig niets aan het dagelijkse bestuur. De huidige regering blijft demissionair aan tot er een nieuw kabinet staat. Thand Ringqvist kiest nu tussen een centrumrechtse regering met Centerpartiet aan boord en een linkse regering zonder Vänsterpartiet.